બેંક ખાતામાં 4 નોમિની હોય તો ખાતાધારકના મૃત્યુ પછી પૈસાની વહેંચણી કેવી રીતે થશે? જાણો નિયમો

જો કોઈ વ્યક્તિના બેંક ખાતામાં ચાર નોમિની છે અને ખાતાધારકનું મૃત્યુ થાય છે, તો ખાતામાં જમા પૈસા માટે પરિવારે પરેશાન ન થવું પડે, તે માટે બેન્કિગં નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. 1 નવેમ્બર 2025થી લાગૂ જોગવાઈ બેઠળ બેંક ખાતામાં મહત્તમ ચાર નોમિની બનાવી શકાય છે. ખાતાધારક તે નક્કી કરી શકે છે કે આ લોકોમાં કોને કેટલા ટકા રકમ મળવી જોઈએ. તેની જાણકારી ભારત સરકારના નાણા મંત્રાલયે આપી હતી. આવો તમને જણાવીએ નોમિનીનો નિયમ શું છે?

ચાર નોમિની વચ્ચે કઈ રીતે થશે પૈસાની વહેંચણી?
નવા નિયમો અનુસાર ખાતાધારક એક સાથે ચાર લોકોને નોમિની બનાવી હિસ્સો નક્કી કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે જો ખાતામાં 4 લાખ રૂપિયા જમા છે અને ખાતાધારકો ચારેય નોમિની માટે 25-25 ટકા હિસ્સો નક્કી કર્યો છે, તો દરેક નોમિનીના ભાગમાં 1 લાખ રૂપિયા આવશે. જો ખાતાધારક પહેલા બે લોકો માટે 30-30 ટકા અને બાકીના બે માટે 20-20 ટકા નક્કી કર્યાં છે તો તે આધારે રકમની ચુકવણી કરવામાં આવશે. બધા હિસ્સાના કુલ 100 ટકા થવા જરૂરી છે.

આ પણ વાંચોઃ UPI પર ચાર્જ લગાવવાનો નિર્ણય દિવાળી સુધી ટળ્યો, સરકારનો મોટો નિર્ણય

નોમિની પસંદ કરવાના બે વિકલ્પ
બેંક ખાતામાં નોમિની બનાવવાના બે વિકલ્પ છે. પ્રથમ, એક સાથે ઘણા નોમિની બનાવવા, જેમાં ખાતાધારક બધાનો હિસ્સો નક્કી કરી શકે છે. બીજું ક્રમવાર નોમિની બનાવવા. તેમાં પહેલા નોમિનીના ઉપલબ્ધ ન હોવા કે તેનું મૃત્યુ થવા પર આગામી નોમિની પ્રભાવી થઈ જાય છે. આ વિકલ્પમાં નોમિની એક બાદ એક નક્કી ક્રમથી લાગૂ થાય છે, તેથી જરૂરી નથી કે ચારેયને એક સાથે પૈસા મળે.

શું નોમિની પૈસાનો અસલી માલિક હોય છે?
તે વાત સમજવી જરૂરી છે કે બેંકમાં નોમિની દાખલ થવાથી તે દરેક સ્થિતિમાં ખાતામાં જમા રકમનો અંતિમ કાયદાકીય માલિક બની જતો નથી. નોમિની સામાન્ય રીતે બેંકમાંથી રકમ પ્રાપ્ત કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે, પરંતુ રકમ પર અંતિમ અધિકાર વસીયત અને લાગૂ ઉત્તરાધિકાર કાયદાના આધાર પર નક્કી થઈ શકે છે. તેથી ખાતાધારકે નોમિનીની સાથે પોતાની વસીયત અને અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજોની પણ યોગ્ય વ્યવસ્થા રાખવી જોઈએ.