Cyclone Arnab: ચક્રવાત અર્નબે બુધવાર 28 ઓક્ટોબરની સવારે આંધ્રપ્રદેશ અને યાનમના દરિયા કિનારા પર લેન્ડફોલ કર્યું. આ દરમિયાન પવનની ઝડપ 125 થી 135 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક રહી, જ્યારે પવનની ઝડપ 150 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની રહી છે. આ તમામ વાતો વચ્ચે ભારતના INSAT-3DS હવામાન સેટેલાઇટની તસવીરમાં વાવાઝોડાના વાદળોનો મોટો ઘેરાવો દેખાઈ રહ્યો છે. આ વાદળો પૂર્વ અને દક્ષિણ ભારતના ઘણા ભાગો અને બંગાળની ખાડી સુધી ફેલાયેલા જોવા મળ્યા છે. હવામાન વિભાગ મુજબ, દરિયા કિનારો પાર કર્યા પછી વાવાઝોડું હવે જમીનની અંદર આગળ વધી રહ્યું છે. જોકે, તેનું જોખમ પુરું થયું નથી. ઘણા વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ, પાણી ભરાવવાની અને પૂરની મુશ્કેલી થઈ શકે છે.
સેટેલાઇટે આ તસવીર બુધવારે સવારે 9:30 વાગ્યાથી 9:57 વાગ્યાની વચ્ચે લીધી. તેમાં વાવાઝોડાની વચ્ચે ગાઢ વાદળો અને દૂર સુધી ફેલાયેલી વાદળોની પટ્ટીઓ દેખાઈ રહી છે. તસવીરથી ખબર પડે છે કે ચક્રવાતના વાદળો ફક્ત તેના કેન્દ્ર સુધી સીમિત નથી, પરંતુ મોટા વિસ્તારમાં ફેલાયેલા છે. જોકે, કોઈ વિસ્તારમાં વાદળો દેખાવાનો મતલબ એ નથી કે ત્યાં વાવાઝોડાની સીધી અસર પણ થશે.
🌀 Landfall, seen from 36,000 km. Cyclone #Arnab crossing the Andhra coast near Kakinada at 9:00 AM IST today, captured by my own ground station from ELEKTRO-L5 🛰️ #CycloneArnab #Kakinada #AndhraPradesh #IMD #SatDump https://t.co/5ocTC8Oe4R
— Indian Rocket Girl (@VU3BIZ) October 28, 2026
સેટેલાઇટ તસવીરમાં શું દેખાયું?
INSAT-3DS ભારતનો હવામાન સેટેલાઇટ છે. તેનો ઉપયોગ વાદળો, વાવાઝોડા અને હવામાનમાં થતા ફેરફારો પર નજર રાખવા માટે કરવામાં આવે છે. તેની મદદથી વૈજ્ઞાનિકો રાત્રે પણ વાદળોને જોઈ શકે છે. તસવીરમાં ચમકતા સફેદ રંગમાં દેખાઈ રહેલા વાદળો ઊંચાઈ પર ગાઢ અને ઠંડા વાદળોને દર્શાવે છે. આવા વાદળો અક્ષર ભારે વરસાદ અને વીજળીના કડાકા ભડાકા સાથે આવે છે. તસવીરમાં વાદળોની ગોળાકાર પટ્ટીઓ પણ દેખાઈ રહી છે.
આ દર્શાવે છે કે વાવાઝોડાની આસપાસ પવન કઈ રીતે ફરી રહ્યા છે. જોકે, ફક્ત સેટેલાઇટ તસવીરથી જમીન પર પવનની ઝડપ અથવા કેટલો વરસાદ થશે, તેનો સાચો અંદાજ લગાવી શકાતો નથી. તેના માટે હવામાન વિભાગ બીજી જાણકારીઓ અને હવામાનના આંકડાઓનો પણ ઉપયોગ કરે છે.
ક્યાં અને ક્યારે ટકરાયું ચક્રવાત અર્નબ?
હવામાન વિભાગ મુજબ, ચક્રવાત અર્નબે 28 ઓક્ટોબરે રાત્રે 2 વાગ્યાથી સવારે 8 વાગ્યાની વચ્ચે આંધ્રપ્રદેશ અને યાનમના દરિયા કિનારાને પાર કર્યો. વાવાઝોડાનું કેન્દ્ર નરસાપુરથી લગભગ 20 કિલોમીટર પૂર્વ-ઉત્તર-પૂર્વ, યાનમથી 40 કિલોમીટર દક્ષિણ-પશ્ચિમ અને કાકીનાડાથી 60 કિલોમીટર દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં હતું. તટથી ટકરાતી વખતે પવનની ઝડપ 125 થી 135 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક હતી. જ્યારે, પવનની લહેરો 150 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકે પહોંચી. દરિયા કિનારો પાર કર્યા પછી વાવાઝોડાનું કેન્દ્ર જમીનની અંદર પહોંચી ગયું.
લેન્ડફોલ પછી પણ જોખમ કેમ છે?
દરિયાની ઉપર ચક્રવાતને ગરમ પાણીથી તાકાત મળે છે. જ્યારે વાવાઝોડું જમીન પર પહોંચે છે, ત્યારે તેને દરિયામાંથી મળતી ગરમી અને ભેજ ઓછો થઈ જાય છે. જમીન પર પવનને વધારે અવરોધ પણ મળે છે. આનાથી વાવાઝોડું ધીમે ધીમે નબળું પડવા લાગે છે. પરંતુ તેનો મતલબ એ નથી કે જોખમ તાત્કાલિક ખતમ થઈ જાય છે.
વાવાઝોડા સાથે આવેલા વાદળો કિનારાથી દૂરના વિસ્તારોમાં પણ ભારે વરસાદ લાવી શકે છે. આનાથી રસ્તાઓ પર પાણી ભરાઈ શકે છે અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂર આવી શકે છે. તેજ પવનથી ઝાડ પડવાની અને વીજળીની લાઈનો તૂટવાનું જોખમ પણ રહે છે. હવે હવામાન વિભાગની નજર આ વાત પર રહેશે કે ચક્રવાત અર્નબ જમીનની અંદર કઈ દિશામાં આગળ વધે છે.
આનાથી કયા વિસ્તારોમાં કેટલો વરસાદ થાય છે. વાવાઝોડું નબળું પડ્યા પછી પણ તેના વાદળો ઘણી જગ્યાએ વરસાદ લાવી શકે છે. સેટેલાઇટ તસવીરથી વાવાઝોડાના વાદળોનો ફેલાવો સમજવામાં મદદ મળે છે. જ્યારે, હવામાન વિભાગના અપડેટથી આવનારા હવામાન અને સંભવિત જોખમની જાણકારી મળે છે. એટલા માટે આંધ્રપ્રદેશ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોએ હવામાનની ચેતવણી પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.