Sheikh Hasina Extradition: બે વર્ષ કરતાં વધુ સમય પહેલાં, જ્યારે ગુસ્સે ભરાયેલા ટોળાએ ઢાકામાં શેખ હસીનાના ઘર પર હુમલો કર્યો હતો, ત્યારે તે બાંગ્લાદેશી લશ્કરી વિમાનમાં ભારત આવી હતી. હવે, એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે હસીનાએ જાહેરાત કરી છે કે તે ડિસેમ્બરમાં બાંગ્લાદેશ પરત ફરવા માંગે છે. એક અહેવાલ મુજબ, ભારત પણ આ યોજના સાથે સંમત છે, પરંતુ ફક્ત આવામી લીગના વડાની સલામતી અને ન્યાયી ટ્રાયલ અંગે ચોક્કસ ગેરંટી સાથે.
આ દરમિયાન, બાંગ્લાદેશ કહે છે કે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાના વાપસી માટેની કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, અને હવે નિર્ણય ભારત પર છે. સ્થાનિક મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, બાંગ્લાદેશના લો મિનિસ્ટર મોહમ્મદ અસદુઝમાને શનિવારે આ નિવેદન આપ્યું હતું.
ઢાકામાં બાંગ્લાદેશ-ચીન મિત્રતા સંમેલન કેન્દ્રમાં એક કાર્યક્રમ પછી, અસદુઝમાને પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, અમે કાનૂની પ્રક્રિયા હેઠળ અમારા તરફથી તમામ જરૂરી કામ પૂર્ણ કરી લીધું છે. તેઓ (ભારત) શું કરશે તે તેમના પર નિર્ભર છે.
લો મિનિસ્ટરે જણાવ્યું હતું કે હસીના કાનૂની માધ્યમથી પરત ફરશે, અને દ્વિપક્ષીય સંધિ હેઠળ તેમનું પ્રત્યાર્પણ પોતે જ એક કાનૂની પ્રક્રિયા હશે.
ઢાકા ટ્રિબ્યુન અનુસાર, મૃત્યુદંડની સજા સામે અપીલ કરવાના અધિકાર વિશે પૂછવામાં આવતા, અસદુઝમાને સ્પષ્ટતા કરી કે તેમને સંબંધિત કાયદા હેઠળ આવી તક આપવામાં આવશે નહીં. હસીનાને ત્રીજા દેશમાં મોકલવાના ભારતના પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા અંગે, મંત્રીએ કહ્યું કે ફક્ત ભારત સરકાર જ આ પ્રશ્નનો જવાબ આપી શકશે.
એ નોંધનીય છે કે ઓગસ્ટ 2024માં વિદ્યાર્થીઓના નેતૃત્વ હેઠળ થયેલા બળવા પછી હસીનાની સરકાર પડી ભાંગી હતી, અને તે દેશ છોડીને ભારત ભાગી ગઈ હતી, ત્યારબાદ બાંગ્લાદેશ તેમના પ્રત્યાર્પણની માંગ કરી રહ્યું છે.
નવેમ્બર 2025માં, બાંગ્લાદેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલે જુલાઈ-ઓગસ્ટ 2024ના બળવા દરમિયાન વિરોધીઓ પરના કડક કાર્યવાહીના સંદર્ભમાં હસીનાને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓનો દોષી ઠેરવ્યો હતો. ગેરહાજરીમાં હાથ ધરવામાં આવેલા ટ્રાયલ દરમિયાન, તેમને એક આરોપમાં મૃત્યુદંડ અને બીજા આરોપમાં આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, જો કે હસીનાએ આ આરોપો અને સમગ્ર કાર્યવાહીનો ઇનકાર કર્યો હતો.
શુક્રવારે, નવી દિલ્હીમાં વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે હસીનાનું પ્રત્યાર્પણ એક કાનૂની મામલો છે અને તે મુજબ તેનો ઉકેલ લાવવામાં આવશે.
એક અહેવાલ મુજબ, ભારતીય અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યો છે કે હસીનાના પરત ફરવા માટે બે મુખ્ય શરતો છે. પહેલી શરત તેમના સ્વદેશ પરત ફરવામાં બાંગ્લાદેશ સેનાની ભૂમિકા સાથે સંબંધિત છે. હસીના બાંગ્લાદેશ સેનાના લશ્કરી વિમાનમાં ભારતમાં આવી હતી. અહેવાલ મુજબ, ભારત હવે ઇચ્છે છે કે તે જ એજન્સી તેમના પરત ફરવાની જવાબદારી લે.
બીજી શરત બાંગ્લાદેશમાં હસીના સામે કાનૂની કાર્યવાહી સાથે સંબંધિત છે. ભારત ઇચ્છે છે કે ઢાકા શેખ હસીનાને મૃત્યુદંડની સજા સામે અપીલ કરવાની તક આપે અને જુલાઈમાં નરસંહારના આરોપો પર નવેસરથી ટ્રાયલ સુનિશ્ચિત કરે.