4500 સૈનિકોનાં મોત, અબજો ડોલરના ખર્ચ બાદ હવે 23 વર્ષે અમેરિકાનું પેકઅપ, ટ્રમ્પ એકદમ ચૂપ

Middle East Geopolitics : 23 વર્ષથી ઈરાકમાં તંબુ તાણીને બેઠેલી અમેરિકી સેનાને હવે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઉખેડવાનો નિર્ણય કરી લીધો છે. રાતના અંધારામાં સેનાનો છેલ્લો કાફલો પણ પરત બોલાવી લેવામાં આવ્યો છે. આ સમાચાર તમને ચોંકાવનારા એટલા માટે લાગી રહ્યા હશે, કારણ કે દરેક નાની-મોટી બાબતે નિવેદન જાહેર કરનારા અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઈરાકમાંથી સૈન્ય વાપસી અંગે કોઈ નિવેદન આપ્યું નથી. આ એ જ ટ્રમ્પ છે, જેમણે પોતાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જો બાઈડનને અફઘાનિસ્તાનમાંથી સેનાની વાપસી માટે હજારો વખત ઘેર્યા હતા અને અફઘાનિસ્તાનમાં 20 વર્ષ સુધી થયેલા સૈન્ય ખર્ચનો હિસાબ પણ માંગ્યો હતો.

હવે એ જ ટ્રમ્પ 2024માં બાઈડન દ્વારા લેવાયેલા નિર્ણયનું ચૂપચાપ પાલન કરી રહ્યા છે. જો બાઈડને 2024માં ઈરાકમાંથી સંપૂર્ણ સૈન્ય વાપસીનો નિર્ણય લીધો હતો. હવે બે વર્ષ બાદ શું ટ્રમ્પ ઈરાકમાં થયેલા સૈન્ય ખર્ચનો હિસાબ આપશે?

• ટ્રમ્પ આપશે હિસાબ?        
• ઈરાકમાં 4500 અમેરિકી સૈનિકોના મોત
• 23 વર્ષમાં અબજો ડોલરનો ખર્ચ!
• ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા વર્તમાન યુદ્ધમાં ઈરાકમાં આવેલા અનેક અમેરિકી સૈન્ય મથકો પણ તબાહ થયા છે!

ઈરાન અને ઈરાક પરંપરાગત રીતે એકબીજાના દુશ્મન રહ્યા છે, પરંતુ અમેરિકાના હુમલા બાદ ઈરાને જે દેશોને નિશાન બનાવ્યા, તેમાં ઈરાક પણ સામેલ છે. અહીં આવેલા અમેરિકી ઠેકાણાઓ પર 600થી વધુ હુમલા કરવામાં આવ્યા. ઈરાનના આ હુમલાઓમાં સૈન્ય મથકોને થયેલા નુકસાનની માહિતી અમેરિકાએ છુપાવી રાખી, પરંતુ 7 અમેરિકી સૈનિકોના મોતના સમાચાર અમેરિકી મીડિયામાં છવાઈ ગયા. હવે 30 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં ઈરાકમાંથી સંપૂર્ણ પેક-અપ.

વિશ્વ મીડિયામાં ચર્ચા માત્ર અમેરિકી સેનાની વાપસીની નથી, પરંતુ અમેરિકી સેના હટી ગયા બાદ ઈરાકની સ્થિતિ શું હશે, તેને લઈને પણ અનેક અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે...

હવે શું થશે?

• ઈરાકમાંથી ટ્રમ્પનું પેક-અપ, હવે ગૃહયુદ્ધ? નિષ્ણાતોની આશંકા
• ઈરાન સમર્થિત બળવાખોર જૂથો ઈરાકમાં વધુ શક્તિશાળી બની શકે છે
• ઈરાનના સમર્થનવાળું મોટું જૂથ છે 'ઈસ્લામિક રેઝિસ્ટન્સ ઈન ઈરાક'
• સેના અને સરકાર પર IRI જેવા બળવાખોર જૂથોનું દબાણ વધી શકે છે
• ISIS જેવા અમેરિકા વિરોધી આતંકવાદી સંગઠનો ફરી સક્રિય થઈ શકે છે
• સુન્ની કબીલાએ કહ્યું છે કે ઈરાક પોતાની સુરક્ષા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર નથી

આજથી પાંચ વર્ષ પહેલા અમેરિકાએ અફઘાનિસ્તાનમાંથી 20 વર્ષ બાદ સેના હટાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. ત્યારે સમગ્ર દેશમાં કેવી અફરાતફરી મચી હતી. હજારો લોકો તાલિબાનના ભયથી અફઘાનિસ્તાન છોડીને ભાગવા લાગ્યા હતા.

તાલિબાનનું કડક ઈસ્લામિક શાસન

આખરે જેનો ડર હતો એ જ થયું. તાલિબાની લડાકુઓએ અમેરિકાના સમર્થનવાળા રાષ્ટ્રપતિને દેશની બહાર કરી દીધા અને અફઘાનિસ્તાનની સત્તા પર કબજો કરી લીધો. આજે સમગ્ર અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાનનું કડક ઈસ્લામિક શાસન છે અને અમેરિકાનો ખુલ્લો વિરોધ અફઘાનિસ્તાનની સડકો પર જોવા મળે છે.

અમેરિકી સેનાની આ જૂની રીત રહી છે. અથવા એમ કહીએ કે, કોઈ દેશની આંતરિક બાબતોમાં સુરક્ષાની ખાતરી આપીને સત્તા વિરોધીઓ સામે યુદ્ધ છેડે છે..વર્ષો સુધી પોતાના સમર્થનથી બનાવેલી સરકારની સુરક્ષા કરે છે અને અંતે દરેક વખતે તેને ગૃહયુદ્ધની સ્થિતિમાં છોડીને પરત ફરી જાય છે.

• ઈરાકમાંથી અમેરિકી સેના પરત ફરી
• 23 વર્ષ બાદ અમેરિકાનું પેકઅપ
• ટ્રમ્પે ઈરાકમાંથી સૈન્ય હટાવ્યું
• અમેરિકી સૈનિકોની વાપસીથી ચિંતા વધી
• ઈરાકમાં ફરી ગૃહયુદ્ધનો ખતરો
• ISIS ફરી સક્રિય થવાની આશંકા

1970ના દાયકામાં વિયેતનામ, 1990ના દાયકામાં સોમાલિયા અને બરાક ઓબામાના કાર્યકાળ દરમિયાન સીરિયામાં પણ આવા ઉદાહરણો જોવા મળ્યા હતા. હવે ઈરાકમાં પણ આવું જ થઈ રહ્યું છે. અમેરિકી સેનાએ 2003માં સુન્ની સરમુખત્યાર સદ્દામ હુસૈનને સત્તા પરથી હટાવવા માટે ઈરાક પર હુમલો કર્યો હતો ત્યાર બાદ તેણે દેશ પર કબજો જાળવી રાખ્યો, શિયા નેતૃત્વવાળી સરકારની રચના કરાવી અને વર્ષો સુધી બળવાખોરો સામે લડાઈ લડી. 2011ના અંતમાં અમેરિકી સેના ઈરાકમાંથી પરત ફરી હતી.

બમણા સૈનિકોનાં થયાં છે મોત

પરંતુ ત્રણ વર્ષ બાદ અમેરિકી સેના ફરી ઈરાકમાં પહોંચી. આ વખતે 2014થી 2017 સુધી ચાલેલા યુદ્ધમાં ઈસ્લામિક સ્ટેટને હરાવવામાં તે ઈરાકી સેનાની મદદ કરી રહી હતી.‘ઓપરેશન ઈરાકી ફ્રીડમ’માં અફઘાનિસ્તાનના યુદ્ધની સરખામણીમાં લગભગ બમણા અમેરિકી સૈનિકો માર્યા ગયા હતા.

મોટાભાગના ઈરાકીઓ અમેરિકી સેનાની વાપસી ઈચ્છે છે, પરંતુ ઈરાન સમર્થિત જૂથોની વધતી શક્તિને કારણે કેટલાક લોકો આ નિર્ણયને ઉતાવળભર્યો માની રહ્યા છે. અમેરિકાના સૈન્ય વાપસીના નિર્ણયથી ઈરાનમાં ખાસો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. ઈરાને કહ્યું છે કે તેનો અંતિમ ઉદ્દેશ સમગ્ર મધ્ય-પૂર્વમાંથી અમેરિકી સેનાને બહાર કરવાનો છે.