નોએલ ટાટાનો માસ્ટર સ્ટ્રોક, ટાટા સન્સના IPOથી બચવા માટે બનાવ્યો આ ખાસ ફોર્મ્યુલા!

Noel Tata New Plan: ટાટા ગ્રુપમાં ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે, ટાટા ટ્રસ્ટના ચેરમેન નોએલ ટાટાએ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. તેઓ કોઈપણ કિંમતે ટાટા સન્સનું લિસ્ટિંગ ટાળવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. પરિણામે, ટાટા ટ્રસ્ટ ટાટા સન્સ (TSPL)ના બોર્ડને પુનર્ગઠન દરખાસ્ત રજૂ કરી છે.

ખરેખર, ટાટા ટ્રસ્ટે RBIના કડક લિસ્ટિંગ માર્ગદર્શિકા અને હાઈ-લેવલ નોન-બેંકિંગ નાણાકીય કંપની (UPFC)ના કાર્યક્ષેત્રને ટાળવા માટે એક વ્યૂહાત્મક પગલું ભર્યું છે. ટાટા સન્સમાં 66 ટકા હિસ્સો ધરાવતા ટાટા ટ્રસ્ટે ટાટા સન્સ બોર્ડને પુનર્ગઠન દરખાસ્ત રજૂ કરી છે, જે હેઠળ ગ્રુપની બે અનલિસ્ટેડ કંપનીઓને સીધા ટાટા સન્સમાં મર્જ કરવામાં આવશે.

સંપૂર્ણ મર્જ કરવાની યોજના શું છે?

આ દરખાસ્ત હેઠળ, બે ગ્રુપ કંપનીઓ, ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સિસ્ટમ્સ સોલ્યુશન્સ (TESS) અને ટાટા કન્સલ્ટિંગ એન્જિનિયર્સ (TCE)ને ટાટા સન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડમાં મર્જ કરવામાં આવશે. સંયુક્ત એન્ટિટીનો ઓપરેટિંગ રેવન્યુ (31 માર્ચ, 2026 સુધીમાં) વધીને 1,05,043 કરોડ રૂપિયા થશે, જે કંપનીની કુલ આવકના 64.3 ટકા છે. તેનાથી વિપરીત, નાણાકીય સંપત્તિમાંથી આવક 40,072 કરોડ રૂપિયા રહેશે.

લિસ્ટિંગ અને NBFC નિયમો શા માટે લાગુ થશે નહીં?

RBI નિયમો અનુસાર, જો કોઈ કંપનીનો ઓપરેટિંગ રેવન્યુ તેની કુલ આવકનો નોંધપાત્ર ભાગ બનાવે છે, તો તે NBFC તરીકે લાયક નથી. વધુમાં, મર્જર પછી, ટાટા સન્સની કુલ સંપત્તિ 2,00,158 કરોડ રૂપિયા થશે, જેમાં ગ્રુપ કંપનીઓમાં રોકાણ ઘટીને 88.5 ટકા (1,77,120 કરોડ રૂપિયા) થઈ જશે. આ CICની 90 ટકા થ્રેશોલ્ડથી નીચે છે. આનો અર્થ એ છે કે RBI ટાટા સન્સને લિસ્ટિંગ માટે કહી શકતી નથી, કારણ કે કંપની નિયમોના દાયરાની બહાર આવશે.

આ પગલું શા માટે જરૂરી હતું?

એ નોંધવું જોઈએ કે સપ્ટેમ્બર 2026માં, RBIએ ટાટા સન્સની કોર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કંપની (CIC)નો દરજ્જો પાછો ખેંચવા અને અનલિસ્ટેડ રહેવાની અરજીને ફગાવી દીધી હતી. આ પછી, ટાટા સન્સ બોર્ડે ફેબ્રુઆરી 2027 સુધીમાં IPO શરૂ કરવા તરફ પગલાં શરૂ કર્યા.

જો કે, ટાટા ટ્રસ્ટ્સ હંમેશા માનતા આવ્યા છે કે ટાટા સન્સ એક ખાનગી હોલ્ડિંગ કંપની રહેવી જોઈએ. આ મર્જર દ્વારા, ટાટા સન્સ ફરી એકવાર એક ઓપરેટિંગ-કમ-હોલ્ડિંગ કંપની બનશે, જે તેને કાયદેસર રીતે તેનું NBFC લાઇસન્સ અને નોંધણી પ્રમાણપત્ર (CoR) છોડી દેવાની મંજૂરી આપશે.

આ દરખાસ્તને અમલમાં મૂકવા માટે, NOC અને નિયમનકારી મંજૂરીઓ હવે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ સ્વૈચ્છિક જોડાણ નિર્દેશો, 2025 હેઠળ જરૂરી રહેશે.

નોએલ ટાટા IPOનો કેમ કરે છે વિરોધ ?

17 સપ્ટેમ્બર,2026 ના રોજ યોજાયેલી ટાટા સન્સ બોર્ડ મીટિંગમાં સ્ટોક એક્સચેન્જમાં કંપનીની લિસ્ટિંગ અને IPO પ્રક્રિયા શરૂ કરવાને ઔપચારિક રીતે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. RBI દ્વારા કોર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કંપનીની મુક્તિ અરજી ફગાવી દીધા બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. લગભગ ત્રણ કલાક ચાલેલી આ બેઠકમાં, બોર્ડે IPOને મંજૂરી આપી અને ચેરમેન એન. ચંદ્રશેખરનના કાર્યકાળને 4-1 બહુમતીથી વધુ પાંચ વર્ષ માટે ફરીથી લંબાવવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી. ટાટા ટ્રસ્ટના ચેરમેન નોએલ ટાટા એકમાત્ર અસંમતિ વ્યક્ત કરનાર સભ્ય હતા.