હોમ લોનથી લઈને કાર લોન થઈ જશે મોંઘી, વધી જશે તમારો EMI, RBIએ રેપો રેટમાં કર્યો વધારો

લોનના હપ્તા ભરતા લોકો ઈએમઆઈમાં ઘટાડો થાય તેવી રાહ જોતા હશે તો તેમને મોટો ઝટકો લાગવાનો છે કારણ કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની ત્રણ દિવસની એમપીસી બેઠકના જે પરિણામો સામે આવ્યા છે તે તમને નિરાશ કરી શકે છે. ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આ બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણયો અંગે જાહેરાત કરી જેમાં આરબીઆઈએ રેપો રેટમાં 25 બીપીએસનો વધારો કર્યો છે અને તેને 5.50% કરી નાખ્યો છે. જે અગાઉ લગભગ 3.5 વર્ષથી 5.25 પર સ્થિર હતો. હવે આ નિર્ણય બાદ લોનના હપ્તા ભરનારાઓને બોજો વધી શકે છે.  

રેપો રેટ વધે તેવી હતી આશંકા
અત્રે જણાવવાનું કે વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ અને મોંઘવારી પર તેની અસર તથા અન્ય પરિબળોને પગલે પહેલેથી જ એવી આશંકા સેવાઈ રહી હતી કે આ વખતે આરબીઆઈ રેપો રેટમાં વધારો કરી શકે છે. આ વર્ષે 2026માં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની આ ચોથી એમપીસી બેઠક યોજાઈ હતી. આ અગાઉ એપ્રિલ, જૂન અને ઓગસ્ટમાં પણ થઈ હતી જેમાં રેપો રેટ 5.25 ટકા પર યથાવત રખાયો હતો.

અગાઉ એક્સપર્ટ્સે ક્રૂડ ઓઈલમાં સતત વધારો અને મોંઘવારીનો હવાલો આપતા રેપો રેટમાં 25 બીપીએસના વધારાની આશંકા વ્યક્ત કરી હતી. જે હવે સાચી ઠરી છે અને આરબીઆઈએ ખરેખર એ રીતે તેમાં વધારો કરી નાખ્યો છે જેના કારણે આમ જનતાને પડતા પર પાટું જેવી સ્થિતિ પેદા થઈ છે.

શું કહ્યું રિઝર્વ બેંક ગવર્નરે?

• આરબીઆઈના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ વેસ્ટ એશિયા અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારાનો ઉલ્લેખ પોતાના નિવેદનમાં કર્યો. 
• વૈશ્વિક સ્તરે મોંઘવારીમાં વધારો, એનર્જી પ્રાઈસથી લઈને ખાણી પીણીની વસ્તુઓના ભાવ વધવા પર ચિંતા પણ વ્યક્ત કરી. 
• આ સાથે  તેમણે રેપો રેટ અંગે જે નિર્ણય લેવાયો  તેની જાહેરાત કરતા કહ્યું કે ત્રણ દિવસની એમપીસી બેઠકમાં થયેલી ચર્ચા બાદ રેપો રેટ વધારવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. 
• આરબીઆઈ ગવર્નરના જણાવ્યાં મુજબ સતત દબાણ છતાં મેન્યુફેક્ચરિંગ ગતિવિધિઓ ટકાઉ બની રહી છે. જ્યારે સર્વિસ સેક્ટરની ગતિવિધિઓ મજબૂત અને વ્યાપક આધારવાળી છે. 
• તેમણે આગામી સ્થિતિ અંગે પણ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે વર્તમાન પરિસ્થિતિઓમાં નજીકના સમયગાળામાં વ્યાજ દરોમાં ઘટાડાનો કોઈ વિકલ્પ નથી. 
• આગળની નીતિ કાર્યવાહી આર્થિક પરિસ્થિતિઓના આધારે કાં તો  દર વધારવા કે દરોને યથાવત રાખવા પૂરતી સિમિત રહી શકે છે.

શું છે આ રેપો રેટ અને રિવર્સ રેપો રેટ?

• તમને એમ થતું હશે કે આ રેપો રેટ અને રિવર્સ રેપો રેટ શું છે. તો તમને જણાવી દઈએ કે જ્યારે આરબીઆઈ કોઈ બેંકને પૈસા વ્યાજે આપે છે ત્યારે જે વ્યાજ દર નક્કી હોય છે તેને રેપો રેટ કહેવાય છે. બેંક તેને આધાર બનાવીને જ ગ્રાહકોને વ્યાજ પર લોન આપે છે. 
• જ્યારે રિવર્સ રેપો રેટ એ એવા વ્યાજ દર છે જે બેંકોના જમા નાણા પર આરબીઆઈ તેમને તે મૂડીનું વ્યાજ આપે છે. એટલે કે બેંકોને વ્યાજની કમાણી થાય છે. 
• જ્યારે જ્યારે રેપો રેટમાં વધારો થાય ત્યારે ત્યારે તમામ પ્રકારની લોનો જેમ કે હોમ લોન, કાર લોન વગેરે મોંઘા થાય છે, ઈએમઆઈમાં વધારો થાય છે.

કેમ વધે છે રેપોરેટ

• જ્યારે જ્યારે દેશમાં મોંઘવારી માઝા મૂકે ત્યારે તેને કાબૂમાં લેવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા રેપો રેટને હથિયાર  તરીકે ઉપયોગ કરે છે. 
• જ્યારે રિટેલ મોંઘવારી ઝડપથી વધે છે તો રિઝર્વ બેંક રેપો રેટ વધારીને લોનને મોંઘી કરવાની કોશિશ કરે છે. 
• જેનાથી અર્થવ્યવસ્થામાં માંગ ઘટાડવામાં મદદ મળે છે.