સત્તાના સિંહાસન પર બે દાયકા : ભારતમાં નેતાઓ બદલાયા, પણ રશિયામાં માત્ર 'પુતિન યુગ'! જાણો કેમ છે દબદબો

'Putin Era' in Russia : ભારતમાં છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં લોકશાહીનું ચક્ર અનેક વખત ફર્યું. રાષ્ટ્રપતિ અને પ્રધાનમંત્રીના ચહેરા બદલાયા, નીતિઓ બદલાઈ, સરકારો આવી અને ગઈ, પરંતુ દુનિયાના નકશા પર એક એવો દેશ પણ છે, જ્યાં સત્તાના સિંહાસન પર બિરાજમાન ચહેરો છેલ્લા બે દાયકાથી બદલાયો જ નથી.

જી હા, અમે વાત કરી રહ્યા છીએ રશિયા અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની. ભારતમાં અટલ બિહારી વાજપેયીથી લઈને ડૉ. મનમોહન સિંહ અને હવે નરેન્દ્ર મોદી સુધી અનેક મોટા નેતાઓ આવ્યા, પરંતુ રશિયામાં પુતિન યુગ અવિરત ચાલુ છે...એકવાર ફરી રશિયાની સંસદીય ચૂંટણીમાં પુતિન સમર્થક પાર્ટીએ પ્રચંડ જીત મેળવી છે.

• રશિયામાં પુતિનનો દબદબો યથાવત
• સત્તાના સિંહાસને પુતિન જ પુતિન
• યુદ્ધ વચ્ચે પુતિનની મજબૂત પકડ
• પશ્ચિમના દબાણ છતાં પુતિન અડીખમ
• આયર્ન મેન બની પુતિનની છબી

આ એકતરફી જીતે એ વાત સ્પષ્ટ કરી દીધી છે કે રશિયાના રાજકારણમાં હાલ પુતિનનો વિકલ્પ કોઈ દેખાતો નથી. ફેબ્રુઆરી 2022માં યુક્રેન સાથે શરૂ થયેલા યુદ્ધ અને પશ્ચિમી દેશોના ભારે પ્રતિબંધો વચ્ચે રશિયામાં તાજેતરમાં સંસદીય ચૂંટણી યોજાઈ હતી. પ્રારંભિક પરિણામો સ્પષ્ટ સાક્ષી આપી રહ્યા છે કે રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની સમર્થક યુનાઈટેડ રશિયા પાર્ટીએ લગભગ 57.5 ટકા મત મેળવીને અજેય સરસાઈ મેળવી છે. રશિયાની સંસદના નીચલા ગૃહ એટલે કે સ્ટેટ ડ્યૂમામાં કુલ 450 બેઠકો છે, જેમાં અડધી બેઠકો પાર્ટીના મતના આધારે અને અડધી બેઠકો સીધી પ્રાદેશિક ચૂંટણી દ્વારા નક્કી થાય છે.

ખાસ વાત એ છે કે વ્લાદિમીર પુતિન પોતે ટેકનિકલી આ પાર્ટીના ઔપચારિક સભ્ય નથી, પરંતુ તેમ છતાં તેઓ તેના નિર્વિવાદ સર્વોચ્ચ નેતા અને પૂર્વ ચેરમેન રહી ચૂક્યા છે. આ ચૂંટણીને પુતિને યુક્રેનના મોરચે લડી રહેલા રશિયન સૈનિકોના સમર્થન તરીકે રજૂ કરી હતી અને જનતાએ એકવાર ફરી તેમના પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે.

પરંતુ પુતિન માટે આ સફર ફૂલોની સેજ રહી નથી. ચૂંટણીના અંતિમ દિવસોમાં જ મોસ્કો અને આસપાસના વિસ્તારોને ધ્રુજાવી નાખનારા ડ્રોન હુમલા થયા. યુક્રેનિયન ડ્રોનોએ મોસ્કો તરફ કૂચ કરી, એક મોટી ઓઈલ રિફાઇનરીને નિશાન બનાવવામાં આવી અને રાજધાનીની 21 માળની એક ઈમારત સાથે ડ્રોન અથડાતા ભયાનક આગ ફાટી નીકળી, ત્યાર બાદ સેંકડો લોકોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા.

એક તરફ દેશ યુદ્ધની આગમાં સળગી રહ્યો છે, પશ્ચિમી દેશો રશિયાને આર્થિક અને સૈન્ય રીતે તોડવામાં લાગ્યા છે, તો બીજી તરફ વ્લાદિમીર પુતિન લોખંડની જેમ પોતાની ખુરશી પર અડીખમ છે. યુદ્ધ વચ્ચે યોજાયેલી આ ચૂંટણીએ એ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે સંકટના આ સમયમાં રશિયન જનતા પુતિનના નેતૃત્વને જ સૌથી મજબૂત ઢાલ માની રહી છે.

 પુતિનનું પોતાનું એક અલગ સ્ટારડમ

વ્લાદિમીર પુતિન 31 ડિસેમ્બર 1999થી રશિયાની સત્તા પર સતત પ્રધાનમંત્રી અને રાષ્ટ્રપતિ તરીકે બેઠા છે. તેમણે જ 90ના દાયકાના આર્થિક સંકટમાંથી રશિયાને બહાર કાઢ્યું હતું. સંકટ અને યુદ્ધના સમયમાં દેશને સ્થિરતા આપી.

માત્ર રાજકીય વ્યૂહરચનાકાર જ નહીં, વ્લાદિમીર પુતિનનું પોતાનું એક અલગ સ્ટારડમ પણ છે, જે દુનિયાના અન્ય કોઈ રાજનેતામાં ભાગ્યે જ જોવા મળે છે...તેઓ માત્ર સૂટ-બૂટવાળા રાજનેતા નથી, પરંતુ મેન ઑફ એક્શન તરીકે પણ પોતાની છબી બનાવી ચૂક્યા છે.

ક્યારેક તેઓ શર્ટ વિના ઘોડાની પીઠ પર સવાર જોવા મળે છે, તો ક્યારેક કડકડતી ઠંડીમાં બરફીલા પાણીમાં તરતા જોવા મળે છે અને પોતાની ફિટનેસનો પરચો આપે છે. જુડોના નિષ્ણાત પુતિન જ્યારે જિમમાં કસરત કરતા જોવા મળે છે, ત્યારે તેઓ વૈશ્વિક મીડિયાની હેડલાઈન્સમાં છવાઈ જાય છે.

તેમનો આ મસ્ક્યુલર અને નિડર અંદાજ રશિયન જનતા વચ્ચે તેમની આયર્ન મેન જેવી છબીને વધુ મજબૂત બનાવે છે...માત્ર દેશમાં જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક મંચ પર પણ પુતિને દરેક પડકારનો સામનો કર્યો છે.

વિશ્વની મહાસત્તાઓ સામે ઘૂંટણ ટેક્યા નથી

અમેરિકા અને પશ્ચિમ યુરોપના અનેક દેશોએ એડીચોટીનું જોર લગાવી દીધું...પુતિનને કાબૂમાં લેવા અને રશિયાને ઝૂકાવવાની દરેક શક્ય કોશિશ કરી. આર્થિક પ્રતિબંધોના ચક્રવ્યૂહ રચાયા, પરંતુ પુતિને ક્યારેય પણ વિશ્વની મહાસત્તાઓ સામે ઘૂંટણ ટેક્યા નથી.

અટલ બિહારીથી લઈને નરેન્દ્ર મોદી સુધીના સમયગાળામાં દુનિયા બદલાઈ ગઈ. ભારતના પ્રધાનમંત્રી અને રાષ્ટ્રપતિ બદલાતા રહ્યા, પરંતુ રશિયામાં પુતિનનો પ્રભાવ ઓછો થયો નથી. યુદ્ધના મેદાનમાં ગોળાબારી હોય કે પશ્ચિમનું દબાણ, પુતિન આજે પણ રશિયાના સૌથી શક્તિશાળી નેતા અને સત્તાના કેન્દ્રમાં યથાવત છે...