ના હોય! 25 હજાર વર્ષ પહેલા પણ 'ડ્રગ્સ' લેતો હતો માનવી? પ્રાચીન દાંતો પરથી થયો ચોંકાવનારો ખુલાસો

ઈન્ડોનેશિયાના સુલાવેસી ટાપુ પરથી મળેલી દાંતોએ માનવ ઈતિહાસમાં નવો અને રસપ્રદ ખુલાસો કર્યો છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે આ દાંત 25 હજાર વર્ષો પહેલાના છે. જેમાં ગોળ ખાડા જેવા નિશાન મળ્યા છે. આ નિશાન સોપારી એટલે કે બીટલ નટને નિયમિત રીતે ચૂસવાથી બનેલા છે. વૈજ્ઞાનિકોનું એવું માનવું છે કે શિકારી સમુદાયના લોકો દર્દ નિવારણ પદાર્થો માટે આવું કરતા હતા. આ શોધ માણસોમાં નશીલા પદાર્થોના આદી હોવાના સૌથી પ્રાચીન પુરાવા છે.

બીયર કરતા પણ જૂનું?

• આ જે વાત છે એ સૌથી જૂની બીયર બનાવવાની પ્રક્રિયાથી પણ હજારો વર્ષ જૂની છે. 
• ગ્રિફિથ યુનિવર્સિટી બ્રિસ્બેનના એડમ બ્રમે કહ્યું કે આપણે આપણા સૌથી વ્યાપક રીતે ઉપયોગમાં લેવાતા સાઈકો એક્ટિવ પદાર્થોની ઉત્પતિ વિશે ખુબ ઓછું જાણીએ છીએ. 
• 25 હજાર વર્ષ પહેલા શિકારી પહેલેથી જ એવા છોડવાઓના આદી હતા જે મગજના કામને બદલતા હતા. આ સ્ટડી સાયન્સ એડવાન્સીસ જર્નલમાં છપાયોલ છે. 
• રિસર્ચર્સે બે શિકારીના કંકાલ અવશેષોની તપાસ કરી. જેમાં એક વ્યક્તિના દાંત 16 હજારથી 25 હજાર વર્ષ જૂના છે. 
• દાંતમાં વિચિત્ર ગોળ ખાડા જોઈને વૈજ્ઞાનિકો નવાઈ પામી ગયા.
• દુનિયાના પ્રમુખ દાંતના ઘસારાના વિશેષજ્ઞોએ પણ આવા નિશાન પહેલા જોયા નહતા. આધુનિક સોપારી ચાવવાની પ્રથામાં સોપારીને કાપીને તેમાં ચૂનો  ભેળવવામાં આવે છે. જેનાથી આવા ખાડા થતા નથી.  પ્રાચીન લોકો આખા નટને જ મોઢામાં રાખીને ચૂસતા હતા. 
• પ્રયોગોમાં કૃત્રિમ લાળમાં સોપારી પલાળીને જોવામાં આવ્યું કે ફક્ત ચૂસવાથી પૂરતા પ્રમાણમાં એરેકોલાઈન નામનું કેમિકલ નીકળે છે. પ્રાચીન દાંતો પર એરેકોલાઈનના અવશેષો પણ મળ્યા જેનાથી પુષ્ટિ થઈ. 
• એરેકોલાઈન મગજ પર અસર પાડનારું અલ્કલાઈડ છે. જે ઉત્તેજના પેદા કરે છે. દુખાવો ઓછો કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

દુખાવામાંથી રાહત કે પછી નશાની લત?

• વૈજ્ઞાનિકોનું અનુમાન છે કે દાંતના દુખાવાની સારવાર માટે સોપારી ચૂસવામાં આવતી હશે. 
• મોઢું સૂન્ન થઈ જાય છે, દુખાવો ઓછો મહેસૂસ થાય છે. પરંતુ લાંબા  સમય સુધી ચૂસવાથી દાંત વધુ ઘસાઈ જતા હતા જેનાથી દુખાવો વધતો હતો. 
• લોકો ફરીથી રાહત માટે નટ ચૂસવા લાગતા હતા. 
• આ રીતે એક પ્રકારે સાઈકલ બનતી હતી, બ્રમે પોતે પ્રયોગમાં ચાખ્યું તો કડવો અને તૂરો સ્વાદ મળ્યો તથા મોઢું સૂન્ન થઈ ગયું. 
• કદાચ પ્રાચીન લોકો આ જ પ્રભાવ માટે કરતા હતા. આ શોધ દર્શાવે છે કે સાઈકો એક્ટિવ છોડવાનો ઉપયોગ કૃષિ શરૂ થયા તે ઘણું પહેલા શરૂ થઈ ચૂક્યું હતું. 
• પહેલા એવું માનવામાં આવતું હતું કે નશીલા પદાર્થોનું નિયમિત સેવન લગભગ 12500 વર્ષ પહેલા કૃષિ સાથે જોડાયેલું હતું. આ સ્ટડીએ આ ધારણાને વધુ પાછળ ધકેલી દીધી છે.

છોડવાનો ઉપયોગ દુખાવા, માનસિક ઉત્તેજના માટે!
આજે પણ દુનિયાભરમાં 60 કરોડથી વધુ લોકો સોપારી ચાવે છે. એશિયામાં સૌથી વધુ. આ પરંપરા હજારો વર્ષ જૂની સાબિત થઈ છે. સુલાવેસી જેવા ટાપુ પર હિમયુગના શિકારી કુદરતમાં મળી આવતા છોડવાનો ઉપયોગ દુખાવા અને કદાચ માનસિક ઉત્તેજના માટે  કરતા હતા. તેઓ ફક્ત ભોજન નહીં પરંતુ મગજને પ્રભાવિત કરનારા પદાર્થો પણ શોધતા હતા.

આ શોધથી માણસની નશા સંસ્કૃતિના મૂળિયાને સમજવામાં મદદ મળે છે. દારૂ, અફીણ કે અન્ય પદાર્થો પહેલા પણ લોકો છોડવાથી રાહત અને ઉત્તેજના મેળવતા હતા. દાંતોના નિશાન જેવા પુરાવા દુર્લભ હોય છે. આથી આ શોધ ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.

આ સ્ટડી પુરાતત્વ અને જૈવ રસાયણના સંયોજનથી સંભવ થયો. દાંતોના ઘસારા સાથે રાસાયણિક વિશ્લેષણે મજબૂત પુરાવા આપ્યા. ભવિષ્યમાં અન્ય પ્રાચીન અવશેષોની તપાસથી વધુ પ્રાચીન પુરાવા મળી શકે છે. હિન્દ મહાસાગર અને દક્ષિણ પૂર્વ એશિયાના અન્ય સ્થળો પર પણ રિસર્ચની જરૂર છે. માનવે પ્રકૃતિ સાથે કેવા પ્રયોગ કર્યા તે સમજવાથી આપણા વ્યવહારની ઉત્પત્તિ પર પ્રકાશ પડશે. 25 હજાર વર્ષ પહેલાના આ નિશાન યાદ અપાવે છે કે નશીલા પદાર્થોનું આકર્ષણ માનવ ઈતિહાસ જેટલું જ  જૂનું છે.