ટ્રમ્પે 100% ટેરિફ લગાવવાનો નિર્ણય રાખ્યો મુલતવી, શું ભારતમાં સસ્તું થશે પેટ્રોલ અને ડીઝલ?

US Tariffs On India: યુએસ પ્રેસિડેન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત પર 100 ટકા ટેરિફ લગાવવાના પોતાનો ઇરાદો હાલ મુલતવી રાખ્યો છે. લિન્ડસે ગ્રેહામ એક્ટ, જે ભારત સહિત પાંચ દેશો પર કડક પ્રતિબંધો લગાવવાનો હતો, જે રશિયા પાસેથી તેલ અને ગેસ ખરીદે છે, તેને ટ્રમ્પે 18 ઓક્ટોબરની સમયમર્યાદા પહેલા અટકાવી દીધો હતો. ટ્રમ્પના આ પગલાથી ભારતને તેની ઉર્જા સુરક્ષા જાળવવા અને યુએસ બજારમાં તેની નિકાસને સુરક્ષિત રાખવામાં બેવડો વધારો મળ્યો છે.

શુક્રવારે રાત્રે એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરમાં ટ્રમ્પે લિન્ડસે ઓ. ગ્રેહામ સેન્ક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઈરાન એક્ટ હેઠળ પ્રતિબંધો અને ટેરિફ લાદવાની પ્રક્રિયામાંથી મુક્તિ આપી. અમેરિકા અને વૈશ્વિક બજારોમાં ડીઝલના પુરવઠા અંગે રશિયા સાથે કરાર થયાના થોડા દિવસો પછી જ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. ટ્રમ્પે તેમના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે આ સમયે આ મુક્તિ આપવી અમેરિકાના રાષ્ટ્રીય હિતમાં છે. જો કે, યુએસ કોંગ્રેસમેન રિચાર્ડ બ્લુમેન્થલે આ પગલાની ટીકા કરતા કહ્યું કે આ મુક્તિઓ વ્લાદિમીર પુતિનને ખુશ કરવા માટે હતી.

રુબિયોની ભારત મુલાકાત પહેલા નિર્ણય

અમેરિકન કોંગ્રેસે 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ ગ્રેહામ એક્ટ પસાર કર્યો. આ કાયદાએ ટ્રમ્પને રશિયાથી ક્રૂડ ઓઇલ અથવા ગેસના પાંચ સૌથી મોટા આયાતકાર ભારત, ચીન, સ્લોવાકિયા, હંગેરી અને અઝરબૈજાનથી આયાત થતી વસ્તુઓ પર 100 ટકા સુધીના ટેરિફ લગાવવાની સત્તા આપી છે.

યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો 17થી 22 ઓક્ટોબર દરમિયાન ભારતની મુલાકાતે આવવાના છે. બંને દેશો વચ્ચે વેપાર, રક્ષા અને ઉર્જા ભાગીદારી પર ચર્ચા હવે સકારાત્મક વાતાવરણમાં થશે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ગયા મહિને ન્યૂયોર્કમાં રુબિયો સાથેની મુલાકાત દરમિયાન આ કાયદા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

ભારતને શું ફાયદો થશે?

સસ્તા તેલની અપ્રતિબંધિત ખરીદી: ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખી શકશે. ઓગસ્ટમાં, ભારતીય તેલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો 44 ટકા હતો. આ મુક્તિ સ્થાનિક બજારમાં ભાવ સ્થિર કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

નુકસાન ટાળવું: જો કાયદો લાગુ કરવામાં આવ્યો હોત, તો અમેરિકા જતા ભારતીય માલ પર 100 ટકા સુધીના દંડાત્મક ટેરિફ લગાવવામાં આવ્યા હોત. આ નિર્ણયથી ભારતીય નિકાસકારોને સંભવિત નુકસાનથી બચાવી લેવામાં આવ્યા છે.

વેપાર વાતચીત ચાલુ: પ્રતિબંધ સ્થગિત થવાથી ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી દ્વિપક્ષીય વેપાર વાતચીત પાટા પરથી ઉતરી જવાનું જોખમ પણ દૂર થયું છે.

ટ્રમ્પની મજબૂરી: અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ પહેલા ડીઝલના ભાવમાં વધારો થવાથી ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પર દબાણ આવ્યું હતું. અમેરિકાએ પોતે રશિયા સાથે ડીઝલ ખરીદી કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. તો, તે ભારતને કેવી રીતે રોકી શકે?

શું પેટ્રોલ અને ડીઝલ સસ્તા થશે?

જવાબ છે: ના, તાત્કાલિક નહીં. આ નિર્ણયથી વર્તમાન ભાવમાં ઘટાડો થશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે ટેરિફને કારણે ભાવ વધારાની તાત્કાલિક ધમકી ટળી ગઈ છે. ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ઘણા પરિબળો પર આધાર રાખે છે

• આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ
• રૂપિયા-ડોલર વિનિમય દર
• કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા લગાવવામાં આવેલા ટેક્સ
• શિપિંગ, રિફાઇનિંગ અને વિતરણ ખર્ચ
• તેલ કંપનીઓની ભાવ નીતિ

તેથી, જ્યારે રશિયન તેલનો પુરવઠો ચાલુ રાખવાથી દબાણ ઓછું થઈ શકે છે, ત્યારે ગ્રાહકોને સીધો ફાયદો ત્યારે જ જોવા મળશે જો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઘટતા રહે અથવા સરકાર ટેક્સ ઘટાડે.

ટ્રમ્પની માફીથી ભારતને કામચલાઉ રાહત

થિંક ટેન્ક GTRIએ શનિવારે જણાવ્યું હતું કે ગ્રેહામ સેન્ક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઈરાન એક્ટ (SRIA) હેઠળ યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા પ્રતિબંધો અને ટેરિફમાંથી મુક્તિ ભારતને ફક્ત કામચલાઉ રાહત આપી શકે છે, પરંતુ કોઈ કાયમી ખાતરી આપશે નહીં.

થિંક ટેન્કે કહ્યું કે આવી સ્થિતિમાં, નવી દિલ્હીએ તેની ઉર્જા સુરક્ષાનું રક્ષણ કરવું જોઈએ અને વ્યાપારી શરતો પર તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખવું જોઈએ.

GTRIએ જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન હજુ પણ આ કાયદા હેઠળ ટેરિફ ફરીથી લાદવાનો અધિકાર રાખે છે. તેમના મતે, આ મુક્તિની કોઈ નિશ્ચિત સમાપ્તિ તારીખ નથી અને તેને કોઈપણ સમયે પાછી ખેંચી શકાય છે. તેમના મતે, યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ ​​રશિયન ઊર્જા ખરીદી પર નજર રાખશે. આનાથી યુએસ વહીવટીતંત્રને મુક્તિની સમીક્ષા કરવાની અને જો જરૂરી હોય તો વધારાના ટેરિફ ફરીથી લગાવવાની તક મળી શકે છે.

ગયા મહિને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની યુએસ મુલાકાત દરમિયાન થયેલા કરાર હેઠળ, વોશિંગ્ટને 10 જાન્યુઆરી સુધી ચીન પર ટેરિફ ન વધારવાનું વચન આપ્યું હતું. જો ચીનને આ મુક્તિ મળતી રહે અને ભારત પર વધારાના ટેરિફ લગાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે, તો તે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને અસર કરી શકે છે.

એક્સપર્ટ કહે છે કે પ્રતિબંધો હળવા થયા પછી ભારત રશિયન તેલની આયાત કરવાનું ચાલુ રાખશે.

આ દરમિયાન, વિશ્લેષકો માને છે કે ભારત રશિયા પાસેથી વર્તમાન સ્તરે ક્રૂડ તેલની આયાત કરવાનું ચાલુ રાખશે.

જહાજોની હિલચાલના ડેટા દર્શાવે છે કે ભારત આ વર્ષે દરિયાઈ માર્ગે રશિયન ક્રૂડ તેલનો સૌથી મોટો આયાતકાર રહ્યો છે, જે સરેરાશ 1.8 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ (bpd) છે, જે ચીન (1.2 મિલિયન bpd)ને વટાવી ગયો છે.

ઊર્જા સંશોધન કંપની કેપ્લરને અપેક્ષા છે કે ઓક્ટોબરમાં આયાત 1.8થી 1.9 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ રહેશે. આ વોલ્યુમ વર્ષના મધ્યમાં પહોંચેલા શિખર કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછું છે. ભારતીય આયાત જૂનમાં 2.6 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ અને જુલાઈમાં 2.57 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસના રેકોર્ડ હાઈ લેવલે પહોંચી ગઈ છે.